Tıbbi Sülük Üretimi
Tarım Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış olan Dr. Suat Arusan Tıbbi Sülük üretim tesisimiz, 10 dönümlük arazi içinde 3000 m² anaç havuz (üretim havuzu) alanı ve 1000 m2 kapalı alanı (büyütme/tank alanı) ile Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, Yeni Harmandalı Mahallesi'nde bulunmaktadır. Üretim kapasitemiz yıllık 500 bin adettir. Üretimi yapılan tıbbi sülük cinsi hirudo verbana dır. Üretim konusunda detaylı bilgi için www.dogaltibbisuluk.com sayfamıza bakabilirsiniz.
Yetiştiricilik yapmaktaki öncelikli amacımız, tedavide kullandığımız sülüklerin kaynağının güvenilir olmasının önemi ve 2014 yılında çıkan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tedaviler Kanunu Yönetmeliğinde "Tıbbi sülük tedavisinde kullanılacak sülüklerin, ruhsatlandırılmış sülük çiftliklerinden alınması" şartının öngörülmesidir.
Tıbbi sülüğün anavatanı olan ülkemiz, dünyada en önemli sülük ihraç eden ülke konumundadır. 2014 yılında Sağlık Bakanlığının Geleneksel ve Tamamlayıcı tedaviler yönetmeliği ile tedavi kapsamına alınan tıbbi sülük tedavisinin tıpta kullanımının artması ve yetiştiriciliğin istenilen düzeyde olmaması nedeniyle 1996 yılında 10 ton olan ihraç kotası 2 tona kadar düşürülmüştür. Neslinin tükenme tehlikesine karşı CITES sözleşmesiyle tıbbi sülük koruma altına alınmıştır. Avlanma yasağı, 1 Mart ve 1 Temmuz arası olmak üzere 4 aya çıkarılmıştır.
Kaynaklar;
Önemli Kaynaklar
- Sülük Biyolojisi ve Yetiştirme Teknikleri — Tarım Orman Bakanlığı teknik dokümanı; Hirudo medicinalis’in laboratuvar ve tank koşullarında üretim yöntemlerini anlatır. Tarım ve Orman Bakanlığı
- Leech Farming: An Overview Over Leech Breeding and Multiplication (Swathy vd., 2023) — Sülük üretimi için kritik parametreleri derlemiş bir genel bakış makalesi. ResearchGate
- Leech farming in natural habitat: An observational report — Doğal ortamda sülük üretimi denemeleri ve gözlemleri sunar. ResearchGate+1
- Tıbbi Sülük (Hirudo verbana) ’nın Akvaryum Koşullarında Kültüre Alınması Üzerine Bir Araştırma — Akvaryum ortamında H. verbana yetiştiriciliği olanaklarını inceler. DergiPark+1
- Tıbbi Sülükler; Biyolojisi ve Yetiştiriciliği (araştırma yayını) — Türkiye’de sülük biyolojisi, üretim koşulları ve zorluklarına dair bilgiler sunar. ResearchGate
- Biopharm Leeches — Dünyada tıbbi sülük üretimi yapan önde gelen firmalardan biri; üretim tesisleri ve süreçlerine dair bilgiler. Biopharm Leeches
Temel Prensipler & Uygulamalar
Aşağıda tıbbi sülük üretiminde dikkat edilen başlıca aşamalar ve önemli hususlar yer alıyor:
| Aşama / Unsur | Açıklama / Öneri |
|---|---|
| Su Kalitesi & Ortam | Klorsuz, temiz su kullanılmalı; pH ≈ 6,5-8,2 arasında olmalı. ResearchGate+1 |
| Sıcaklık & Iklim Koşulları | Yavru sülükler için ideal su sıcaklığı ~24-28 °C civarındadır; daha düşük sıcaklıklarda gelişim süresi uzar (örn. 18-20 °C). Tarım ve Orman Bakanlığı |
| Tank / Havuz Sistemi | Laboratuvar ortamında akvaryum ya da tanklarda kontrollü üretim; derinlik, substrat, oksijenlendirme gibi unsurlar düzenlenmeli. Tarım ve Orman Bakanlığı+2DergiPark+2 |
| Beslenme & Kan Verisi | Sülükler kanla beslenir; üretimde kontrollü kan temini (örn. veteriner kontrolünden geçmiş hayvan kanı) gerekir. Euro-BION+2Biopharm Leeches+2 |
| Üreme & Yumurtlama (Kokonlar) | Sülükler her yıl belirli mevsimde çoğalabilir; yumurtalar kokon adı verilen yapılar içinde bırakılır. Tarım ve Orman Bakanlığı+2ResearchGate+2 |
| Yavru Sülük Gelişimi | Yavru sülükler ilk çıkışta küçük boyutludur; büyüme periodu ortam koşullarına bağlıdır. Tarım ve Orman Bakanlığı+1 |
| Seçim & Genetik Kontrol | Sağlıklı, hastalıklardan arındırılmış bireylerin seçimi; genetik çeşitliliğin korunması önemlidir. (özellikle ticari tesislerde) |
| Sterilizasyon & Hijyen | Tesisin temizliği, su değişimleri, bulaşmaların önlenmesi kritik rol oynar. |
| Depolama & Dinlenme | Beslenmiş sülükler uzun süre yiyeceksiz yaşayabilir; üretim dışı dönemlerde uygun sıcaklık ve koşullarda bekletilmelidir. Tarım ve Orman Bakanlığı+2ResearchGate+2 |