|
 |
Uzakdoğu’da
yaygın kullanımı olan Ginseng bitkisinin kökü kolları bacakları olan
insana benzediği için “adam otu” ismiyle anılır. Doğal ortamda artık
nadir bulunan bu bitkinin anayurdu Küzey ve Güney Kore, Çin’in
Mançurya bölgesi, Japonya, Rusya’nın Doğu Sibirya dağları olmakta ve
günümüzde kültür ortamda yetiştirilip pazarlanmaktadır. 2000 seneden
fazla bir süredir bilinen ve kullanılan Ginseng’in Kore, Çin,
Amerikan ve Sibirya türleri bulunmakta beraber bunlar arasından
gerek içerdiği saponin adında etken madde miktarından gerek kolları
bacakları olan insan şeklinden dolayı Kore Ginseng’in ayrı bir yeri
vardır. Beyaz ve Kırmızı Kore Ginseng’in etkisi ve içeriği aynı
olmakla birlikte işleyiş yöntemi farklıdır. 6 yıllık üretimden sonra
kurutularak kullanılan Kırmızı Ginseng’ın tıbbi etkileri üzerine çok
sayıda bilimsel araştırmalar yapılmıştır.
Yunanca pan (tam,herşey) akos ( tedavi etmek) ,
gin ( adam, insan ) seng ( öz, esas) anlamına gelen Panax Ginseng,
Uzakdoğu tıbbında yaşam enerjisi (qi)’ni canlandıran, yeniden
“dolduran” bir tonik olarak kullanılır. Günümüzde ginseng Avusturya,
Çin, Fransa, Almanya, Japonya, İsviçre ve Rusya gibi ülkelerin milli
ilaç listesine resmi olarak girmiştir. |
|
Ginseng kökünden 30’a yakın ginsenosid adı verilen
triterpenik
saponin v.d maddeler izole edilmiştir.Ginseng,
hormon benzeri ve kolesterol düşürücü etkisi, damar genişletici ve
sakinleştirici, anti-depresan (Choi et al., 1995; Chong and
Oberholzer, 1988) gibi etki yarattığını bildirmiştir. Ayrıca hayvan
denekleri üzerine yapılan araştırmalar öğrenme, hafiza ve fiziksel
gücünü arttırdığını ( Petkov and Mosharrof, 1987), radyasyondan
korunmasında destek olduğunu (Takeda et. al., 1981;1982),
enfeksiyona karşı vücut direncini arttırdığını (Singh et al, 1984),
antioxidan ve halsizlik, yorgunluğa karşı etkisinin olduğunu (Han et
al.,1983; Saito et al.,1974), metabolizma gücünü arttırdığnıı
(Avakian et al.,1984) ve kanda total kolesterol ve trigliserid
seviyesini düşürdüğünü, HDL’yi ise yükselttiği (Yamamoto et al.,
1983) göstermiştir. Yale Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma
ginseng’in damar genişletici etkisinin nitrik oksit sentezinin
arttırmasına bağlı olabileceğini göstermiştir (Gillis, 1997). Ayrıca
şeker düşürücü (Konno et al.,1984) ve sperm üretimini arttırıcı,
cinsel soğukluğunu ve gücünü arttırıcı olduğu, karaciğer,kalp,
akciğer hastalığı, bağışıklık sisteminin bozuklukları ve kanserde
kullanımı bildirilmiştir.
Commission E, ginsengin yorgunluk, güçsüzlük, işgücü ve
konsantrasyonun azaldığı durumlarda canlandırma ve güçlendirme
etkisini onaylamaktadır. WHO ve Commission E ginsengin halsizlik,
yorgunluk, bitkinlik, konsantrasyon kaybı ve hastalığın nekahet
döneminde zihinsel ve fiziksel gücünü arttırmasında etkili, aynı
zamanda hem hastalık önleyici hem de hastanın yeniden güç
kazanmasında etkili olduğunu doğrulamaktadır (WHO, 1999). Vücudun
gücünü arttırdığından dolayı yüksek tansiyon olan insanlarda
kullanılması tavsiye edilmemektedir. Herhangi bir yan etkisinin
olduğu bildirilmemiştir. Hamilelik ve emzirme döneminde kullanılması
konusunda İngiltere Bitkiler Bildirgesi sakınca görmesine karşın
Asya’daki kullanımını ve Commission E ( McGuffin et al.,1997) buna
hemfikir olmadığı görünmektedir. Yine de bu konuda uzun süreli ve
kontrollü bir çalışma yürütülmemiştir.
Doz olarak günde 1-2gr ginseng kökü 3 ay boyunca kullanılması
önerilmektedir.
Eylül Ayının Bitkisi: Cuminum Cyminum
(Kimyon)
Ağustos
Ayının Bitkisi: Curcuma Longa (Hint Safranı - Zerdeçal)
Temmuz Ayının Bitkisi: Vaccinium Myrtillus (Yabanmersini)
Mayıs Ayının Bitkisi: Echinacea Purpurea (Koniçiçeği) |